تعریف دقیق
بعضی دلیلهای فصلی بودن روشناند. تقاضای گاز طبیعی در زمستان نیمکرهٔ شمالی برای گرمایش بالا میرود، مصرف بنزین در فصل سفرهای تابستانی بیشتر است و محصولات کشاورزی چرخهٔ کاشت و برداشت دارند. در این بازارها فصل مستقیماً بر عرضه و تقاضا اثر میگذارد.
در بازار سهام هم الگوهایی با نامهای شناختهشده گزارش شده است، مانند «اثر ژانویه»، «در ماه مه بفروش و برو» و «رالی بابانوئل». دلیلهای پیشنهادی شامل جریانهای مالیاتی آخر سال، پرداخت پاداشها و تغییر ترکیب سبد صندوقهاست. در بازار ارز هم جریانهای پایان فصل و پایان سال، مانند انتقال سود شرکتها، ممکن است اثر موقت داشته باشند.
مشکل این است که بسیاری از الگوهای فصلی پس از شناخته شدن ضعیف میشوند، چون معاملهگران زودتر از موعد واکنش نشان میدهند. علاوه بر آن، با جستوجوی کافی در دادههای تاریخی همیشه میشود الگویی پیدا کرد که صرفاً تصادفی است.
پیش از تکیه بر یک الگوی فصلی بپرسید
- آیا دلیل اقتصادی روشنی برای آن وجود دارد؟
- در چند سال از کل دوره تکرار شده و دامنهٔ اثرش چقدر بوده است؟
- آیا پس از شناخته شدن، همچنان دیده میشود؟
مثال فرضی: گاز طبیعی پیش از زمستان
فرض کنید دادهٔ چندساله نشان میدهد قیمت قراردادهای گاز طبیعی در ماههای پیش از زمستان در بیشتر سالها بالا رفته است. معاملهگری که این الگو را میشناسد، ممکن است آن را عاملی در کنار دادههای موجودی و پیشبینی هوا ببیند. اما زمستانی گرمتر از معمول یا موجودی بالا میتواند همان سال الگو را بیاثر کند.
پس الگوی فصلی نقش زمینه را دارد، نه دلیل کافی برای تصمیم؛ ریسک هر معامله همچنان باید جداگانه سنجیده شود.
اشتباه رایج: میانگین تاریخی را پیشبینی امسال دانستن
نمودار فصلی معمولاً میانگین چند سال است و میانگین میتواند سالهای بسیار متفاوت را پنهان کند. اگر الگو در شش سال از ده سال دیده شده، یعنی در چهار سال دیده نشده است.
الگوی فصلی را با چرخهٔ اقتصادی هم یکی ندانید؛ چرخهٔ اقتصادی طول ثابتی ندارد، اما الگوی فصلی به تقویم وابسته است.
خلاصهٔ کاربردی
- الگوی فصلی رفتار تکرارشوندهٔ قیمت در زمانهای مشخصی از تقویم است.
- در کالاها اغلب دلیل روشن عرضه و تقاضا دارد.
- در سهام و ارز ضعیفتر است و پس از شناخته شدن کمرنگ میشود.
- میانگین تاریخی پیشبینی قطعی سال جاری نیست.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا الگوی فصلی در فارکس هم وجود دارد؟
برخی جریانهای تقویمی مانند پایان فصل یا پایان سال گزارش شدهاند، ولی معمولاً از الگوهای فصلی کالاها ضعیفترند و ثبات کمتری دارند.
چرا الگوهای فصلی ضعیف میشوند؟
چون وقتی شناخته میشوند، معاملهگران زودتر واکنش نشان میدهند و اثر در قیمت پخش میشود؛ بخشی از الگوها هم از ابتدا تصادفی بودهاند.
منابع
- Britannica Money — What is market seasonality and why does it occur?تعریف فصلی بودن بازار، نمونههای شناختهشده در سهام و دلیلهای احتمالی آن.
- FXCM Insights — Seasonalityالگوهای فصلی در بازارهای مالی و کالاها و محدودیتهای استفاده از آنها.
- IBKR Campus — Stock Market Seasonality: How Traders and Investors Can Use Historical Patternsالگوهای تقویمی بازار سهام و هشدار دربارهٔ تکیهٔ صرف بر میانگین تاریخی.