تعریف دقیق
قیمت فقط از دادههای اقتصادی ساخته نمیشود؛ انتظار، ترس و اطمینان معاملهگران هم در آن اثر دارد. به تعریف The Motley Fool، احساسات بازار نگرش جمعی سرمایهگذاران است و میتواند قیمت را برای مدتی از ارزش بنیادی دور کند. وقتی جمع خوشبین است، بازار را «صعودی» و وقتی بدبین است، «نزولی» میخوانند.
در بازار ارز، احساسات اغلب با دو حالت ریسکپذیری و ریسکگریزی بیان میشود. FOREX.com توضیح میدهد که در دورههای ریسکپذیری پول به سمت داراییهای پربازدهتر میرود و در دورههای ریسکگریزی به سمت داراییهای امن مثل ین ژاپن، فرانک سوئیس و طلا جابهجا میشود.
احساسات را نمیشود مستقیم دید، ولی سنجههایی برایش وجود دارد. شاخص VIX که Cboe منتشر میکند، نوسان مورد انتظار سیروزهٔ شاخص S&P 500 را از قیمت آپشنها برآورد میکند و بالا رفتنش معمولاً با نگرانی بیشتر همراه است. گزارش هفتگی تعهدات معاملهگران (COT) کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا هم موقعیت گروههای مختلف معاملهگران را در بازار آتی ارز نشان میدهد.
سنجههای رایج احساسات بازار
- شاخص نوسان VIX
- گزارش تعهدات معاملهگران (COT)
- نسبت موقعیتهای خرید به فروش مشتریان کارگزارها
- رفتار داراییهای امن مثل ین، فرانک و طلا
مثال فرضی: چرخش به ریسکگریزی
فرض کنید یک بحران مالی غیرمنتظره در یک اقتصاد بزرگ خبرساز میشود. شاخص VIX بالا میرود، شاخصهای سهام افت میکنند و همزمان ین ژاپن در برابر دلار استرالیا تقویت میشود. هیچ دادهٔ اقتصادی تازهای از ژاپن یا استرالیا منتشر نشده؛ آنچه عوض شده احساسات بازار است.
اگر نگرانی چند روز بعد فروکش کند، ممکن است بخشی از این حرکت برگردد. احساسات بازار میتواند سریع تغییر کند و حرکتش همیشه با بنیادهای اقتصادی همجهت نیست.
اشتباه رایج: پیروی کورکورانه از جمع
بسیاری احساسات غالب را دلیل کافی برای همجهت شدن با آن میدانند. اما وقتی تقریباً همه یکطرفهاند، خریدار یا فروشندهٔ تازهٔ کمی باقی میماند و بازار در برابر خبر مخالف آسیبپذیر میشود؛ به همین دلیل برخی تحلیلگران احساسات خیلی افراطی را هشدار میدانند، نه تأیید.
احساسات بازار را با تحلیل احساسات هم یکی ندانید؛ اولی خود حالوهوای جمع است و دومی روش سنجیدن و تفسیر آن.
خلاصهٔ کاربردی
- احساسات بازار نگرش جمعی معاملهگران دربارهٔ جهت قیمت است.
- در فارکس با ریسکپذیری و ریسکگریزی و رفتار داراییهای امن دیده میشود.
- VIX و گزارش COT از سنجههای رایج آن هستند.
- احساسات افراطی میتواند هشدار باشد، نه تأیید ادامهٔ حرکت.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
احساسات بازار تحلیل بنیادی است یا تکنیکال؟
هیچکدام بهطور کامل. بسیاری آن را شاخهٔ سومی کنار این دو میدانند، چون بهجای ارزش یا الگوی قیمت، رفتار و موقعیت خود معاملهگران را میسنجد.
گزارش COT چقدر بهروز است؟
این گزارش هفتگی است و موقعیتها را با چند روز فاصله نشان میدهد؛ برای دیدن روند موقعیتگیری مفید است، نه برای تصمیمهای لحظهای.
منابع
- FOREX.com — What is market sentiment and how do you trade itاحساسات بازار، صعودی و نزولی، ریسکپذیری و ریسکگریزی و ابزارهای سنجش آن مثل VIX و COT.
- The Motley Fool — Market Sentimentتعریف احساسات بازار بهعنوان نگرش جمعی سرمایهگذاران و فاصلهٔ آن با ارزش بنیادی.
- Cboe — What the VIX and VIX1D Indices Attempt to Measure and How They Differاینکه VIX نوسان مورد انتظار ۳۰ روزهٔ S&P 500 را از قیمت اختیار معاملههای SPX میسنجد و جهت نشان نمیدهد را تأیید میکند.
- CFTC — Commitments of Traders (COT) Reports Descriptionsگزارش هفتگی تعهدات معاملهگران پوزیشنهای باز بازارهای آتی و اختیار معامله را بر پایهٔ دادهٔ سهشنبه نشان میدهد و معمولاً جمعه ساعت ۳:۳۰ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا منتشر میشود؛ گونهها: قدیمی (تجاری و غیرتجاری)، تفکیکی و مالی (TFF).