تعریف دقیق
دلار آمریکا ارز واسط اصلی بازار ارز است. طبق نظرسنجی بانک تسویههای بینالمللی برای آوریل ۲۰۲۵، دلار در ۸۹٫۲ درصد معاملهها یکی از دو طرف بوده و ده جفت پرمعاملهٔ بازار همگی دلار داشتهاند. برای همین وقتی بازار مستقیم میان دو ارز غیردلاری نقدینگی کافی ندارد، نرخ آن از دو جفت دلاری ساخته میشود و ارز مشترک در محاسبه حذف میشود.
مؤسسهٔ CFI نرخ کراس را مظنهای میان دو ارز بدون دلار تعریف میکند که هر دو در برابر ارز سومی سنجیده شدهاند. قاعدهٔ محاسبه ساده است: اگر دلار در یک جفت پایه و در دیگری مظنه باشد، دو نرخ ضرب میشوند (EURJPY = EURUSD × USDJPY)؛ اگر دلار در هر دو جفت جایگاه یکسانی داشته باشد، تقسیم میشوند (EURGBP = EURUSD ÷ GBPUSD).
امروز کراسهای پرمعامله مثل EURGBP، EURJPY و AUDNZD دفتر سفارش خودشان را هم دارند، اما رابطهٔ ریاضی با جفتهای دلاری برقرار میماند و آربیتراژ مثلثی قیمتها را همراستا نگه میدارد. اسپرد کراسها معمولاً از جفتهای اصلی بیشتر است.
مثال: ساختن EURJPY از دو جفت دلاری
با EURUSD برابر ۱٫۰۸۰۰ و USDJPY برابر ۱۵۰٫۰۰، نرخ EURJPY تقریباً ۱٫۰۸ × ۱۵۰ یعنی ۱۶۲٫۰۰ است. اگر در همین لحظه پلتفرمی EURJPY را با فاصلهٔ محسوس از این عدد نشان دهد، یا اسپرد زیاد است یا قیمت با تأخیر بهروز شده است. این اعداد فرضیاند و فقط محاسبه را نشان میدهند.
این رابطه یک نکتهٔ مدیریت ریسک هم دارد. کسی که همزمان EURUSD میخرد و USDJPY میخرد، در عمل بخش بزرگی از یک پوزیشن خرید EURJPY ساخته است: دلار خریدهشده در یک معامله با دلار فروختهشده در دیگری خنثی میشود و آنچه میماند یورو در برابر ین است. اگر ین ناگهان قوی شود، هر دو معامله با هم زیان میدهند.
اشتباه رایج: کراس یعنی معاملهٔ بیارتباط با دلار
حذف دلار از نام جفت، اثر دلار را از قیمت حذف نمیکند. چون بخشی از نقدینگی کراسها از جفتهای دلاری میآید، یک خبر مهم آمریکا میتواند از راه EURUSD و USDJPY به EURJPY هم برسد.
اشتباه دوم یکی دانستن «کراس» با «اگزوتیک» است. EURGBP کراس است اما از دو ارز بزرگ و نقد ساخته شده؛ جفتی مثل USDTRY دلار دارد ولی اگزوتیک است. معیار کراس نبودن دلار در جفت است و معیار اگزوتیک، کمعمقی بازار یکی از دو ارز.
خلاصهٔ کاربردی
- نرخ کراس نرخ دو ارز بدون دلار است که از دو نرخ دلاری ساخته میشود.
- اگر دلار در دو جفت جایگاه متفاوت دارد نرخها ضرب و اگر جایگاه یکسان دارد تقسیم میشوند.
- دو پوزیشن دلاری میتوانند بیآنکه بخواهید یک پوزیشن کراس بسازند.
- کراس و اگزوتیک دو دستهبندی متفاوتاند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
EURGBP را چطور از جفتهای دلاری حساب کنیم؟
چون دلار در EURUSD و GBPUSD هر دو مظنه است، EURUSD را بر GBPUSD تقسیم کنید؛ دلار حذف میشود و نرخ یورو به پوند میماند.
چرا اسپرد کراسها معمولاً بیشتر است؟
نقدینگی مستقیم آنها کمتر از جفتهای اصلی است و قیمتگذار ممکن است ریسک را از راه دو جفت دلاری پوشش دهد؛ هزینهٔ این کار در اسپرد دیده میشود.
منابع
- Corporate Finance Institute — Cross Rateنرخ کراس مظنهٔ دو ارز بدون دلار که هر دو در برابر ارز سوم، معمولاً دلار، سنجیده میشوند؛ محاسبه با ترکیب دو نرخ دلاری؛ نمونههای EUR/JPY، EUR/GBP و AUD/NZD؛ اعلام نرخ با قیمت خرید و فروش جدا.
- BIS — OTC foreign exchange turnover in April 2025 (Triennial Survey)گردش روزانهٔ بازار ارز ۹٫۶ تریلیون دلار در آوریل ۲۰۲۵؛ دلار در ۸۹٫۲ درصد معاملهها یک طرف بوده، یورو ۲۸٫۹، ین ۱۶٫۸ و پوند ۱۰٫۲ درصد؛ ده جفت پرمعامله همگی دلار دارند؛ اعداد قابل بازنگریاند.
- Kathy Lien, Day Trading and Swing Trading the Currency Market, 3rd ed. (2015)نامهای رایج جفتارزها، نرخهای کراس و رفتار ارزها در برابر دادههای اقتصادی.