تعریف دقیق
این عبارت دو کاربرد دارد. در معنای درستش یادآوری مسئولیت شخصی است: هیچ پست، ویدیو یا گروه گفتوگویی جای خواندن مستندات و سنجیدن ریسک را نمیگیرد. کوینترکر در توضیح DYOR بر بررسی وایتپیپر، تیم، توکنومیکس، کاربرد واقعی و جامعهٔ پروژه تأکید میکند. اما DYOR گاهی سپر هم میشود؛ تبلیغکنندهای که پروژهای را با هیجان معرفی میکند و در پایان «DYOR» مینویسد تا مسئولیت را از خودش بردارد.
تحقیق شخصی در کریپتو اهمیت بیشتری دارد، چون بخش بزرگی از بازار بیرون از چارچوب افشای اطلاعات بازارهای سنتی است. FCA، ناظر مالی بریتانیا، دربارهٔ عرضههای اولیهٔ کوین هشدار داده که وایتپیپر جای امیدنامهٔ نظارتشده را میگیرد و ممکن است ناقص یا گمراهکننده باشد. هشدار کمیسیون بورس آمریکا هم بررسی ثبت فروشنده نزد ناظر را پیش از هر پرداخت توصیه میکند.
تحقیق خوب با پرسشهای مشخص شروع میشود و با شواهد قابل بررسی پیش میرود: چه کسی پروژه را ساخته، توکن چگونه توزیع شده، چه مقدار در آینده آزاد میشود و کاربرد اعلامشده واقعاً استفاده میشود یا نه.
فهرست پایهٔ تحقیق دربارهٔ یک پروژه
- وایتپیپر و مستندات فنی از منبع رسمی
- هویت و سابقهٔ تیم و سرمایهگذاران
- توکنومیکس: عرضه، توزیع و برنامهٔ آزادسازی
- نقدینگی، صرافیها و فعالیت روی بلاکچین
مثال: بررسی یک توکن پرطرفدار
فرض کنید معاملهگری در هند دربارهٔ توکنی میشنود که در شبکههای اجتماعی پرطرفدار شده است. او ابتدا نشانی قرارداد را از وبسایت رسمی پروژه برمیدارد، سپس در کاوشگر بلاکچین میبیند بخش بزرگی از عرضه در چند کیف پول متمرکز است.
در وایتپیپر هم برنامهٔ آزادسازی توکن تیم را پیدا میکند که چند ماه دیگر آغاز میشود. این اطلاعات به او نمیگوید قیمت کجا میرود، اما ریسکهایی را نشان میدهد که در پستهای تبلیغاتی نبود.
اشتباه رایج: خواندن نظر دیگران یعنی تحقیق
تماشای چند ویدیو یا خواندن رشتهپستها جمع کردن نظر است، نه تحقیق. تحقیق یعنی رفتن به منبع اصلی و سنجیدن ادعاها با دادهای که خودتان میتوانید ببینید.
تحقیق ریسک را حذف نمیکند. پروژهای با تیم شناختهشده و توکنومیکس شفاف هم میتواند به دلیل شرایط بازار یا خطای فنی زیان بدهد؛ تحقیق فقط تصمیم را آگاهانهتر میکند.
خلاصهٔ کاربردی
- DYOR یعنی بررسی مستقل پیش از هر تصمیم.
- منابع اصلی مثل وایتپیپر، دادهٔ بلاکچین و ثبت نزد ناظر را بر نظر دیگران مقدم بدارید.
- نوشتن DYOR در پایان تبلیغ، مسئولیت تبلیغکننده را از بین نمیبرد.
- تحقیق ریسک را حذف نمیکند، فقط آن را آشکار میکند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
از کجا بفهمم وبسایت پروژه رسمی است؟
نشانی را از چند منبع مستقل، مثل مستندات رسمی و حسابهای تأییدشدهٔ پروژه، تطبیق دهید و از لینکهای پیام خصوصی یا تبلیغ استفاده نکنید.
آیا ابزارهای بررسی امنیت قرارداد کافیاند؟
این ابزارها برخی خطرهای فنی را نشان میدهند، اما جای بررسی تیم، توزیع توکن و کاربرد واقعی را نمیگیرند.
منابع
- CoinTracker — What is DYOR?DYOR توصیه به بررسی مستقل پیش از سرمایهگذاری: وایتپیپر، تیم، توکنومیکس، کاربرد و جامعهٔ پروژه.
- FCA — Initial Coin Offerings (statement, 2017, updated 2019)عرضهٔ اولیهٔ کوین سرمایهگذاری بسیار پرریسک و سفتهبازانه؛ بیشتر بیرون از نظارت؛ نبود سازوکار جبران خسارت؛ نوسان قیمت؛ احتمال خرج شدن پول برخلاف تبلیغ؛ وایتپیپر بهجای امیدنامهٔ نظارتشده که ممکن است ناقص یا گمراهکننده باشد؛ پروژههای نوپا و خطر از دست رفتن کل سرمایه.
- SEC / Investor.gov (2021) — Digital Asset and "Crypto" Investment Scams: Investor Alertهشدار ۱ سپتامبر ۲۰۲۱: وعدهٔ بازده بالا با ریسک کم، فروشندهٔ ثبتنشده، شهادت جعلی و تبلیغ اینفلوئنسرها، ترس از جاماندن؛ توصیه به بررسی ثبت فروشنده پیش از پرداخت.