تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا

اندیکاتور ATR چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

اشتراک‌گذاری:

خط ATR که بالا می‌رود، به‌راحتی شبیه نشانهٔ صعود به نظر می‌رسد. اما این ابزار فقط می‌گوید دامنهٔ حرکت قیمت چقدر بزرگ شده است. این مقاله فرمول رنج واقعی، دورهٔ پیش‌فرض، کاربرد ATR در فاصلهٔ حد ضرر و اشتباه‌های رایج در خواندن آن را باز می‌کند.

مسیر خواندن

این مقاله برای معامله‌گری است که می‌خواهد بداند ATR چه می‌سنجد و چگونه حساب می‌شود. بعد از آن می‌تواند به مقالهٔ حد ضرر و باند بولینگر برود.

در یک نگاه

  • ATR شدت نوسان را می‌سنجد، نه جهت قیمت را
  • رنج واقعی بزرگ‌ترین از سه مقدار مقایسه‌شده است
  • دورهٔ معمول ۱۴ است و هموارسازی وایلدر دارد
  • مقدار ATR مطلق است و بین دارایی‌ها مقایسه‌پذیر نیست
  • خروج شاندلیر ATR را در حد ضرر دنبال‌شونده به کار می‌برد

اندیکاتور ATR چیست و چه چیزی را می‌سنجد؟

اندیکاتور ATR (میانگین محدودهٔ واقعی) شدت نوسان قیمت را به‌صورت یک عدد می‌سنجد، نه جهت حرکت را. جی. ولز وایلدر آن را ساخت. ATR میانگین رنج واقعی در چند دوره است و معمولاً بر پایهٔ ۱۴ دوره حساب می‌شود. مقدارش مطلق است، نه درصدی از قیمت. نام انگلیسی این ابزار Average True Range است و وایلدر آن را در سال ۱۹۷۸ در کتاب New Concepts in Technical Trading Systems معرفی کرد. دو روز معاملاتی را در نظر بگیرید که دامنهٔ حرکتشان برابر است و شکافی از بستهٔ روز قبل ندارند، یکی با بستهٔ بالاتر و دیگری با بستهٔ پایین‌تر. رنج واقعی هر دو روز برابر است و هر دو سهم یکسانی در ATR دارند؛ جهت بسته در این حساب نمی‌آید. ATR مثل هر اندیکاتور دیگری یک خروجی ریاضی است. آنچه ابزار نشان می‌دهد اندازهٔ نوسان است؛ این‌که بازار آرام است یا پرتلاطم و این تغییر برای معامله چه معنایی دارد، نتیجه‌ای است که معامله‌گر می‌گیرد.

ATR چگونه محاسبه می‌شود و مشخصات آن چیست؟

ATR در دو گام ساخته می‌شود: اول رنج واقعی (True Range) هر کندل، بعد میانگین هموارشدهٔ آن. رنج واقعی بزرگ‌ترین مقدار از این سه است:

  • High جاری منهای Low جاری
  • قدرمطلق High جاری منهای Close قبلی
  • قدرمطلق Low جاری منهای Close قبلی

دو مقدار دوم و سوم فاصلهٔ قیمت تا بستهٔ کندل قبلی را هم می‌شمارند. پس اگر بازار با شکاف قیمتی باز شود، آن جهش از دید ATR پنهان نمی‌ماند. در فرمول زیر High سقف کندل، Low کف کندل و PrevClose بستهٔ کندل قبلی است:

فرمول TR

TR = max(High − Low, |High − PrevClose|, |Low − PrevClose|)

ATR معمولاً بر پایهٔ ۱۴ دوره است و وایلدر به‌جای میانگین ساده، هموارسازی بازگشتی را به کار برد. در فرمول زیر، که برای دورهٔ ۱۴ نوشته شده است، PrevATR مقدار ATR کندل قبلی و TR رنج واقعی کندل جاری است:

فرمول ATR

ATR = [(PrevATR × 13) + TR] / 14

ATR قبلی وزن ۱۳ و رنج واقعی تازه وزن یک می‌گیرد. پس هر کندل جدید ATR را فقط به اندازهٔ یک‌چهاردهمِ فاصلهٔ TR تازه تا ATR قبلی جابه‌جا می‌کند. این روش نوعی میانگین متحرک با حافظهٔ بلند است؛ به همین دلیل یک کندل غیرعادی خط را یک‌باره جهش نمی‌دهد. در مثال صفحه‌گستردهٔ ChartSchool، اولین TR برابر ۰٫۹۱ و همان High منهای Low است، چون کندل قبلی برای مقایسه وجود ندارد. اولین ATR ۱۴روزه، یعنی ۰٫۵۶، میانگین سادهٔ ۱۴ TR نخست است و از آن به بعد فرمول هموارسازی جایگزین می‌شود. این دو عدد مثال آموزشی منبع‌اند، نه مقدار یک بازار مشخص. [S1]

مشخصات اصلی اندیکاتور ATR

فیلدمشخصات
سازندهجی. ولز وایلدر
سال معرفی۱۹۷۸، کتاب New Concepts in Technical Trading Systems
ورودیHigh و Low کندل جاری و Close کندل قبلی
دورهمعمولاً ۱۴ دوره
فرمولمیانگین هموارشدهٔ رنج واقعی به روش وایلدر
خروجییک عدد مطلق به واحد قیمت، بدون جهت
تایم‌فریمهر تایم‌فریم؛ هر دوره یک کندل همان تایم‌فریم است
محدودیتجهت نمی‌دهد و بین دارایی‌ها مقایسه‌پذیر نیست

ATR در عمل: حد ضرر و تنظیم در پلتفرم‌ها

ATR چگونه فاصلهٔ حد ضرر را می‌سازد؟

ATR به حد ضرر فاصله‌ای می‌دهد که با بازار کش می‌آید: در بازار پرنوسان بازتر و در بازار آرام تنگ‌تر. قیاسش فاصلهٔ ایمنی رانندگی است که در جادهٔ خیس بیشتر می‌گیرید. یک نمونهٔ مکتوب این ایده خروج شاندلیر (Chandelier Exit) است که چارلز لوبو ساخت. خروج شاندلیر حد ضرر دنبال‌شونده است، یعنی حد ضرری که با پیشروی قیمت به نفع موقعیت جابه‌جا می‌شود. ChartSchool آن را این‌طور تعریف می‌کند:

  • خروج موقعیت خرید (لانگ) = بالاترین سقف ۲۲ دوره − ATR(۲۲) × ۳
  • خروج موقعیت فروش (شورت) = پایین‌ترین کف ۲۲ دوره + ATR(۲۲) × ۳

بالاترین سقف ۲۲ دوره یعنی بیشترین High در ۲۲ کندل منتهی به کندل جاری. ATR(۲۲) هم یعنی ATR با دورهٔ ۲۲. این روش فقط خروج را مدیریت می‌کند. به گفتهٔ همان منبع، خروج شاندلیر زمان ورود نمی‌دهد و برای ورود باید از تحلیل نمودار یا نوسان‌نمای مومنتوم کمک گرفت. در دارایی‌های پرنوسان هم ممکن است ضریب بزرگ‌تری لازم باشد تا خروج‌های کاذب در نوسان‌های عادی کمتر شود.

نکته

ضریب حد ضرر قرارداد است، نه قانون

دورهٔ ۲۲ و ضریب ۳ بخشی از تعریف خروج شاندلیرند، نه مقدار بهینه یا توصیه‌شده. ATR اندازهٔ نوسان را می‌دهد؛ این‌که چند برابر آن با سرمایه و برنامهٔ شما جور است، تصمیمی است که خودتان می‌گیرید.

ATR در تریدینگ ویو و برنامه‌نویسی متاتریدر چگونه تنظیم می‌شود؟

در تریدینگ ویو، ATR به‌طور پیش‌فرض طول ۱۴ و هموارسازی RMA دارد که همان روش وایلدر است. این پیش‌فرض‌ها از صفحهٔ پشتیبانی همین پلتفرم آمده‌اند و ممکن است در نسخه‌های بعدی رابط تغییر کنند. در زبان برنامه‌نویسی MQL5 برای متاتریدر، تابع iATR دستهٔ (handle) اندیکاتور ATR را برمی‌گرداند. این تابع سه پارامتر می‌گیرد: نماد، تایم‌فریم و دورهٔ میانگین‌گیری. مقدار NULL به‌جای نماد یعنی نماد جاری نمودار، و خود اندیکاتور ATR فقط یک بافر دارد. int iATR(string symbol, ENUM_TIMEFRAMES period, int ma_period) روش هموارسازی یکی از دلیل‌های تفاوت اندک عدد ATR در پلتفرم‌های مختلف است. اگر نرم‌افزاری ATR را با میانگین سادهٔ ۱۴ TR حساب کند و دیگری با روش بازگشتی وایلدر، روی دادهٔ یکسان دو عدد متفاوت می‌بینید.

ATR چه چیزی را نشان نمی‌دهد و کجا اشتباه رایج پیش می‌آید؟

یک خطای رایج این است که ATR صعودی را نشانهٔ روند صعودی بدانید. ATR بالارونده فقط یعنی دامنهٔ کندل‌ها بزرگ‌تر شده است؛ این اتفاق هم در یک ریزش تند می‌افتد و هم در یک رالی. به گفتهٔ StockCharts، ATR جهت قیمت را نشان نمی‌دهد و فقط نوسان را بازتاب می‌دهد. خطای دوم مقایسهٔ مستقیم ATR دو دارایی است. ATR درصدی از قیمت بسته‌شدن نیست، پس عددش به سطح قیمت گره خورده است. نمونهٔ ChartSchool اوراق ۲۰ تا ۳۰ دلاری را کنار اوراق ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلاری می‌گذارد: ATR گروه گران‌تر طبیعتاً عدد بزرگ‌تری دارد، بی‌آن‌که لزوماً نوسان نسبی بیشتری داشته باشد. مثل این است که تغییر قیمت یک فنجان قهوه را به دلار با تغییر قیمت یک خودرو مقایسه کنید. همین مشکل برای یک دارایی هم پیش می‌آید، وقتی قیمتش در طول سال‌ها چند برابر شده باشد. خطای سوم برداشتن عدد ATR از یک پلتفرم و به‌کاربردنش در پلتفرم دیگر است، بی‌آن‌که نوع هموارسازی هر دو را بدانید. باند بولینگر هم ابزار نوسان است، اما سازوکار جداگانه‌ای دارد و عددش جای ATR را نمی‌گیرد.

هشدار

ATR نوسان آینده را تضمین نمی‌کند

فاصله‌ای که با ATR می‌سازید از نوسان کندل‌های پیشین می‌آید و تضمینی نیست که نوسان بعدی در همان اندازه بماند. اگر بازار بیش از آن فاصله حرکت کند، حد ضرر فعال می‌شود و زیانی که برنامه‌ریزی کرده‌اید رخ می‌دهد. اگر قیمت با جهش یا شکاف از سطح حد ضرر بگذرد، سفارش ممکن است در قیمتی بدتر از آن اجرا شود (لغزش قیمت) و زیان از برنامه بزرگ‌تر شود. در معامله با اهرم، ممکن است بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید.

یک تذکر لازم

هرچه اینجا می‌خوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.

پرسش‌های پرتکرار

عدد ATR در فارکس به چه واحدی است؟
در فارکس هم ATR درصدی از قیمت نیست و مقدار مطلق دارد؛ پس عددش به واحد قیمت همان جفت‌ارز بیان می‌شود و از همان فرمول رنج واقعی و میانگین هموارشده، معمولاً در ۱۴ دوره، به دست می‌آید. به همین دلیل ATR دو جفت‌ارز با سطح قیمت بسیار متفاوت را نمی‌توان مستقیم کنار هم گذاشت، و عدد بزرگ‌تر لزوماً نوسان نسبی بیشتری نشان نمی‌دهد.
بهترین تنظیم ATR چند است؟
تنظیم واحدی که برای همه بهترین باشد وجود ندارد. دورهٔ ۱۴ دورهٔ معمول ATR است و به گفتهٔ تریدینگ ویو پیش‌فرض این پلتفرم هم هست؛ خروج شاندلیر در تعریف خودش دورهٔ ۲۲ و ضریب ۳ را به کار می‌برد. دورهٔ کوتاه‌تر به تغییر نوسان زودتر واکنش نشان می‌دهد و دورهٔ بلندتر هموارتر است. در خروج شاندلیر، دارایی پرنوسان به گفتهٔ ChartSchool ممکن است ضریبی بزرگ‌تر از ۳ بخواهد تا خروج‌های کاذب کم شود.
میانگین محدوده واقعی چیست؟
میانگین محدوده واقعی نام فارسی Average True Range یا همان ATR است. ابتدا برای هر کندل رنج واقعی حساب می‌شود، یعنی بزرگ‌ترین مقدار میان سقف منهای کف، فاصلهٔ سقف تا بستهٔ قبلی و فاصلهٔ کف تا بستهٔ قبلی. سپس میانگین هموارشدهٔ این رنج‌ها، معمولاً در ۱۴ دوره، عدد ATR را می‌سازد که شدت نوسان را به واحد قیمت نشان می‌دهد.

واژه‌های این مقاله

منابع

این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبت‌شده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه

دیدگاه خود را ارسال کن

ارسال دیدگاه

مطالب مرتبط

دیدگاه‌ها (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

ارسال دیدگاه

دیدگاه‌ها پیش از انتشار بررسی می‌شوند. به پرسش‌های معاملاتی پاسخ نمی‌دهیم و سیگنال نمی‌دهیم.

دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.