الگوی سر و شانه معکوس چیست؟
سر و شانهٔ معکوس قرینهٔ سر و شانهٔ سقف است و در انتهای روند نزولی شکل میگیرد: یک کف (شانهٔ چپ)، کف پایینتر (سر) و کفی بالاتر از سر (شانهٔ راست).
شانهٔ راست جایی است که فروشندهها دیگر نمیتوانند قیمت را به کف قبلی برسانند. بسته شدن بالای خط گردن تأیید الگوست.
ساختار و شرطهای شناسایی
تصویر زیر از روی همین شرطها ساخته شده و نقطههای آن در تست با قاعدههای الگو سنجیده میشوند.
- پیش از الگو روند نزولی مشخصی وجود دارد.
- سر پایینتر از هر دو شانه است.
- خط گردن از دو سقف میان کفها میگذرد.
- حجم معاملات معمولاً هنگام شکست خط گردن افزایش مییابد.
پشت این الگو چه میگذرد؟
هر کف تازه نشان میدهد فروشندهها نیروی کمتری دارند. شکست خط گردن یعنی فروشندههایی که در محدودهٔ سر و شانهٔ راست فروختهاند، در ضرر قرار گرفتهاند.
تأیید و ابطال روی نمودار شمعی
بسته شدن قیمت بالای خط گردن، ترجیحاً با افزایش حجم.
بسته شدن زیر کف شانهٔ راست، الگو را باطل میکند.
نمودار واقعی هیچوقت به تمیزی تصویر آموزشی نیست؛ اندازهها و فاصلهها تقریبیاند و معیار تصمیم، عبور قیمت از سطحها با بسته شدن کندل است.
وقتی الگو شکست میخورد
شکست الگو بخش عادی بازار است، نه استثنا. وقتی قیمت پس از تأیید به داخل الگو برمیگردد و سطح ابطال را میشکند، کسانی که بر اساس الگو وارد شدهاند در ضرر قرار میگیرند و خروجشان میتواند حرکت خلاف را تند کند.
جای حد ضرر از خود الگو میآید. الگویی که سطح ابطال روشنی ندارد، الگوی قابل معاملهای نیست.
نکتههای تشخیص در نمودار واقعی
- پولبک به خط گردن از بالا رایج است.
- شانههای نامتقارن عادیاند؛ آنچه مهم است پایینتر بودن سر و شکست خط گردن است.
نکتههای فارکس و کریپتو (اسپات و فیوچرز)
در فارکس، الگوهای نموداری در تایمفریمهای چهارساعته، روزانه و هفتگی معنای بیشتری دارند؛ در تایمفریمهای خیلی پایین، شکلهای مشابه بیشتر حاصل نوسان تصادفی و انتشار خبرند. ساعت بسته شدن کندل روزانه به سرور کارگزار بستگی دارد و میتواند شکل سقف و کفها را کمی تغییر دهد.
در کریپتو بازار ۲۴ ساعته و هفت روز هفته باز است و شکستهای جعلی، بهویژه در ساعتهای کمحجم آخر هفته، رایجاند. در فیوچرز، شکست یک سطح مهم میتواند زنجیرهای از لیکوئید شدن پوزیشنها را فعال کند و حرکت را تندتر از معمول کند؛ همین سازوکار در بازگشت هم کار میکند.
در اسپات و فیوچرز، سطح ابطال یکی است، اما با اهرم باید پیش از قیمت لیکوئید شدن قرار بگیرد. حجم معامله را از فاصلهٔ تأیید تا ابطال حساب کنید، نه از میزان اطمینان.
اشتباههای رایج
- خرید پیش از شکست خط گردن به امید تکمیل الگو.
- اشتباه گرفتن هر سه کف متوالی با این الگو بدون روند نزولی قبلی.
پژوهشها چه میگویند؟
لو، مامایسکی و وانگ با تشخیص خودکار ده الگوی نموداری روی سهام آمریکا در ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۶ نشان دادند چند الگو، از جمله سر و شانه و کف دوقلو، اطلاعات افزودهای دربارهٔ بازده بعدی دارند؛ یعنی کاملاً بیمعنا نیستند. همان پژوهش هشدار میدهد که تشخیص الگو تا حد زیادی ذهنی است.
بالکوفسکی شکست یک الگو را اینطور تعریف میکند: قیمت پس از عبور از خط کلیدی، دستکم پنج درصد در جهت الگو حرکت نکند. در آمار او هیچ الگوی نموداری بیشکست نیست و پولبک پس از شکست، عملکرد را کاهش میدهد.
منابع: Lo, Mamaysky & Wang (2000), Foundations of Technical Analysis, Journal of Finance 55 · Thomas Bulkowski, Encyclopedia of Chart Patterns (2nd ed., 2005, Wiley)
چکلیست پیش از تصمیم
- روند پیش از الگو با نوع الگو (برگشتی یا ادامهدهنده) میخواند؟
- الگو در تایمفریمی تشکیل شده که برای شما معنا دارد؟
- قیمت از خط کلیدی عبور کرده و کندل بسته شده است؟
- سطح ابطال روشن است و حجم معامله با فاصلهٔ آن حساب شده؟
- حجم معاملات در شکست با الگو همخوان است؟
- خبر یا رویداد پرنوسانی در راه نیست؟
الگوهای مرتبط
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای پرتکرار
الگوی سر و شانه معکوس چیست؟
سه کف پشت سر هم که کف وسط از دو کف کناری پایینتر است؛ شکست خط گردن به بالا در انتهای روند نزولی نشانهٔ تغییر روند است.
تأیید الگوی سر و شانه معکوس چیست؟
بسته شدن قیمت بالای خط گردن، ترجیحاً با افزایش حجم.
الگوی سر و شانه معکوس کی باطل میشود؟
بسته شدن زیر کف شانهٔ راست، الگو را باطل میکند.
تفاوت الگوی سر و شانه معکوس با الگوی سر و شانه چیست؟
سه کف پشت سر هم که کف وسط از دو کف کناری پایینتر است؛ شکست خط گردن به بالا در انتهای روند نزولی نشانهٔ تغییر روند است. در مقابل، سه سقف پشت سر هم که سقف وسط (سر) از دو سقف کناری (شانهها) بالاتر است؛ شکست خط گردن در انتهای روند صعودی نشانهٔ تغییر روند است.
منابع
- Edwards & Magee, Technical Analysis of Stock Trends (1948)منبع کلاسیک تعریف الگوهای نموداری مثل سر و شانه، مثلث و پرچم.
- Thomas Bulkowski, Encyclopedia of Chart Patterns (2nd ed., 2005, Wiley)مرجع آماری الگوهای نموداری کلاسیک روی دادهٔ سهام آمریکا.
- Lo, Mamaysky & Wang (2000), Foundations of Technical Analysis, Journal of Finance 55تشخیص خودکار الگوهای نموداری روی سهام آمریکا ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۶؛ چند الگو اطلاعات افزوده داشتند.