سفارش لیمیت چیست؟ تعریف، قیمت و اجرا
دو معاملهگر یک دارایی را میخواهند. اولی دکمهٔ خرید را میزند و هر قیمتی را که بازار بدهد میپذیرد. دومی سقف میگذارد و میگوید: «گرانتر از این نمیخرم.» دستور دوم همان سفارش لیمیت است. این صفحه نشان میدهد این سقف چه چیزی را تضمین میکند، چه چیزی را تضمین نمیکند و سفارش تا کی منتظر میماند.
این مقاله برای معاملهگری است که تازه با دستورهای خرید و فروش آشنا میشود. پس از آن سراغ حد ضرر و بید و اسک بروید.
در یک نگاه
- سفارش لیمیت فقط در قیمت تعیینشده یا بهتر اجرا میشود
- قیمت لیمیت یا بهتر تضمین است؛ خود اجرا تضمین نیست
- بای لیمیت در قیمت لیمیت یا پایینتر، سل لیمیت یا بالاتر
- مارکت اجرا را در اولویت میگذارد و لیمیت قیمت را
- سفارش روزانه پایان روز منقضی میشود؛ سفارش تا لغو میماند
سفارش لیمیت چیست و چه چیزی را تعیین میکند؟
سفارش لیمیت دستوری برای خرید یا فروش یک دارایی در قیمتی مشخص یا بهتر از آن است. سفارش خرید لیمیت فقط در قیمت لیمیت یا پایینتر و سفارش فروش لیمیت فقط در قیمت لیمیت یا بالاتر اجرا میشود. اگر سفارش اجرا شود، قیمت لیمیت یا بهتر تضمین است، اما خود اجرا تضمین نیست و ممکن است هرگز پر نشود.
سفارش لیمیت (Limit Order) را مثل حرفی تصور کنید که به مغازهدار محله میزنید: «اگر قیمت این کالا به فلان مبلغ یا کمتر رسید، یکی برایم کنار بگذار.» او گرانتر از آن مبلغ برایتان حساب نمیکند، اما قول هم نمیدهد که قیمت پایین بیاید. شما با همین یک جمله دو چیز را روشن کردهاید: حداکثر قیمتی که میپردازید و تعدادی که میخواهید.
تعریف مقررات اروپایی هر دو جزء را دارد. واژهنامهٔ FCA، ناظر مالی بریتانیا، به نقل از مقررات MiFID اروپا، سفارش لیمیت را سفارش خرید یا فروش یک ابزار مالی «در قیمت تعیینشده یا بهتر» و «به اندازهٔ مشخص» تعریف میکند. «ابزار مالی» در اینجا اصطلاحی حقوقی است که دامنهاش را خود این مقررات تعیین میکند. FINRA، نهاد ناظر کارگزاریها در آمریکا، جزء قیمت را به همین شکل تعریف میکند: خرید یا فروش در قیمت لیمیت یا بهتر از آن.
واژهٔ «بهتر» جهت دارد. برای خریدار، قیمت بهتر یعنی ارزانتر و برای فروشنده یعنی گرانتر. نوع سفارش در قواعد نظارتی هم ثبت میشود: طبق مقررات اروپایی، اپراتور هر مرکز معاملاتی باید برای ثبت، هر سفارش دریافتی را یا لیمیت طبقهبندی کند یا استاپ. مرکز معاملاتی یعنی بورس یا بازاری که سفارش خریداران و فروشندگان در آن به هم میرسد.
بای لیمیت و سل لیمیت چه فرقی دارند؟
فرق اصلی در جهت معامله است. بای لیمیت (Buy Limit) سفارش خرید با سقف قیمت است و سل لیمیت (Sell Limit) سفارش فروش با کف قیمت. طبق همان تعریف FINRA که اجرا را فقط در قیمت لیمیت یا بهتر مجاز میداند، خریدار با بای لیمیت بیش از قیمت لیمیت نمیپردازد و فروشنده با سل لیمیت کمتر از آن نمیگیرد.
جایگاه معمول هر سفارش نسبت به قیمت جاری بازار از همین شرط نتیجه میشود. کسی که بای لیمیت ثبت میکند منتظر قیمتی ارزانتر از قیمت جاری است، پس سطح سفارش را پایینتر از آن میگذارد. کسی که سل لیمیت ثبت میکند منتظر قیمتی گرانتر است و سطح را بالاتر از قیمت جاری قرار میدهد. در هر دو حالت، سفارش منتظر میماند تا بازار به سمت سطح شما حرکت کند.
اگر سقف خرید را بالاتر از قیمت جاری بگذارید، شرط اجرا از همان لحظه برقرار است، چون قیمت موجود از سقف شما پایینتر است. چنین سفارشی دیگر منتظر نمیماند و میتواند بلافاصله در قیمت بهتر موجود اجرا شود. همین منطق در جهت عکس دربارهٔ سل لیمیتی هم صدق میکند که پایینتر از قیمت جاری ثبت شود.
جایگاه و شرط اجرای دو جهت سفارش لیمیت
| ویژگی | بای لیمیت | سل لیمیت |
|---|---|---|
| جهت معامله | خرید | فروش |
| جایگاه معمول سطح | پایینتر از قیمت جاری | بالاتر از قیمت جاری |
| شرط اجرا | قیمت لیمیت یا پایینتر | قیمت لیمیت یا بالاتر |
| آنچه محافظت میشود | سقف قیمت خرید | کف قیمت فروش |
جدول نشان میدهد که این دو سفارش آینهٔ یکدیگرند: یکی از خریدار در برابر قیمت گران محافظت میکند و دیگری از فروشنده در برابر قیمت ارزان.
سفارش لیمیت قدمبهقدم چطور کار میکند؟
سفارش لیمیت از ثبت تا اجرا چند گام دارد و در همهٔ آنها سقف یا کف قیمتی که تعیین کردهاید ثابت میماند. منطق گامها یکسان است، هرچند ظاهر پلتفرمهای معاملاتی با هم فرق دارد.
- انتخاب جهت: مشخص میکنید که میخواهید بخرید یا بفروشید.
- تعیین قیمت لیمیت: برای خرید، بالاترین قیمتی را که میپذیرید وارد میکنید و برای فروش، پایینترین قیمت را.
- تعیین اندازه: مقدار دارایی را مشخص میکنید، چون تعریف مقررات اروپایی اندازهٔ مشخص را جزو خود سفارش میداند.
- انتخاب مدت اعتبار: تعیین میکنید سفارش تا پایان روز معاملاتی بماند یا تا وقتی خودتان لغوش کنید.
- انتظار: سفارش ثبت شده، اما هنوز معاملهای انجام نشده است.
- اجرا یا اجرانشدن:اگر بازار به سطح شما برسد و طرف مقابلی باشد، معامله در قیمت لیمیت یا بهتر انجام میشود؛ در غیر این صورت سفارش منتظر میماند یا منقضی میشود.
برای اینکه بدانید سفارش شما به اجرا نزدیک است یا نه، باید قیمتهای جاری خرید و فروش را ببینید. قیمت بید (Bid) بالاترین قیمتی است که خریداران پیشنهاد میدهند. قیمت اسک (Ask) پایینترین قیمتی است که فروشندگان میخواهند. بای لیمیت شما وقتی قابل اجرا میشود که قیمت اسک به سطح آن یا پایینتر برسد، چون باید از کسی بخرید که حاضر به فروش است. برای سل لیمیت، همین نقش را قیمت بید دارد که باید به سطح آن یا بالاتر برسد.
حالا که گامها روشن شد، مهمترین ویژگی این سفارش را میشود دقیقتر دید: آنچه در گام آخر تضمین میشود و آنچه تضمین نمیشود.
چرا قیمت تضمین است ولی اجرا تضمین نیست؟
چون سفارش لیمیت به بازار اجازهٔ معامله در یک بازهٔ قیمتی را میدهد، نه دستور معامله به هر قیمتی. قیمت را خود شما تعیین کردهاید و هیچ معاملهای بیرون از آن مرز انجام نمیشود. اما معامله دو طرف دارد. اگر هیچ فروشندهای حاضر نباشد در سقف شما یا ارزانتر بفروشد، خریدی هم انجام نمیشود.
FINRA این دوگانه را صریح بیان میکند:
اگر سفارشتان اجرا شود، قیمت لیمیت یا قیمتی بهتر از آن برایتان تضمین است. با این حال، این احتمال هست که سفارشتان اصلاً اجرا نشود.
FINRA، راهنمای انواع سفارش
این دو ویژگی از هم جدا نیستند. هرچه سقف خرید را پایینتر بگذارید، قیمت مطلوبتری خواستهاید و بازار باید مسیر بیشتری بپیماید تا به آن برسد. اجرا نشدن هم همیشه بد نیست. گاهی یعنی بازار هیچوقت قیمتی را که پذیرفته بودید نداد و شما معاملهای با قیمت ناخواسته انجام ندادید. اما اگر هدفتان حتماً ورود یا خروج بوده، اجرا نشدن یعنی آن هدف محقق نشده است.
مهم
تضمین قیمت با تضمین معامله فرق دارد
سفارش لیمیت شما را از قیمتی بدتر از سطح تعیینشده حفظ میکند. بهای این حفاظت، احتمال جاماندن از معامله است و این دو را نمیشود از هم جدا کرد.
تفاوت سفارش لیمیت با مارکت و استاپلیمیت چیست؟
تفاوت در این است که هر سفارش کدام را فدا میکند: قیمت یا اجرا. به گفتهٔ FINRA، سفارش مارکت (Market Order) معمولاً در قیمتهای جاری خرید و فروش بازار یا نزدیک به آنها اجرا میشود. اشکالش این است که ممکن است قیمتی را که دیدهاید یا به شما اعلام شده بود نگیرید، بهویژه در بازارهای پرشتاب. سفارش لیمیت برعکس عمل میکند: قیمت مطمئنتر است و اجرا نامطمئن.
کرایهٔ تاکسی این فرق را خوب نشان میدهد. سفارش مارکت مثل سوار شدن به اولین تاکسی است: زود راه میافتید، اما کرایه را هرچه باشد میپردازید. سفارش لیمیت مثل این است که بگویید فقط سوار تاکسیای میشوم که کرایهاش از سقف من بیشتر نباشد. کرایه از سقف بالاتر نمیرود، ولی شاید چنین تاکسیای نیاید. در سفارش مارکت، خریدار معمولاً قیمت اسک را میپردازد و فروشنده قیمت بید را میگیرد؛ به فاصلهٔ این دو قیمت اسپرد میگویند.
استاپلیمیت (Stop-Limit) سفارش دیگری است. به تعبیر FINRA، سفارش استاپ در این ترکیب طوری طراحی شده که با رسیدن قیمت به سطح استاپ، یک سفارش لیمیت را فعال کند. پس استاپلیمیت دو قیمت دارد: قیمت استاپ که ماشه است و قیمت لیمیت که مرز اجراست. تا وقتی بازار به قیمت استاپ نرسد، سفارش لیمیتی در کار نیست. سفارش لیمیت ساده ماشه ندارد و از لحظهٔ ثبت منتظر اجراست.
مقایسهٔ چهار سفارش بر پایهٔ اطمینان از قیمت و اطمینان از اجرا
| نوع سفارش | قیمت اجرا مطمئن است؟ | اجرا مطمئن است؟ | شرط اجرا |
|---|---|---|---|
| مارکت | نه؛ ممکن است با قیمت دیدهشده فرق کند | محتملتر | قیمت جاری بازار یا نزدیک آن |
| بای لیمیت | بله؛ لیمیت یا پایینتر | نه | رسیدن قیمت به سطح لیمیت یا پایینتر |
| سل لیمیت | بله؛ لیمیت یا بالاتر | نه | رسیدن قیمت به سطح لیمیت یا بالاتر |
| استاپلیمیت | پس از فعال شدن، بله | نه | اول رسیدن به استاپ، بعد شرط لیمیت |
یک سفارش لیمیت تا کی فعال میماند؟
سفارش لیمیت تا وقتی فعال است که مدت اعتبارش اجازه دهد. این مدت را خودتان هنگام ثبت انتخاب میکنید. FINRA از دو گونهٔ رایج نام میبرد. سفارش روزانه (Day Order) اگر اجرا نشود، در پایان روز معاملاتی منقضی میشود. سفارش تا لغو (Good 'til Canceled یا GTC) تا وقتی اجرا شود یا خود مشتری لغوش کند، پابرجا میماند.
این دو را با آگهی اجاره مقایسه کنید. یکی فقط برای یک روز پشت شیشهٔ بنگاه میماند و فردا برداشته میشود. دیگری تا وقتی خانه اجاره برود یا صاحبخانه خودش آگهی را جمع کند، سر جایش است.
فرق این دو در عمل مهم است. اگر سفارش روزانه پر نشود و شما فردا هم همان قیمت را بخواهید، باید دوباره ثبتش کنید. سفارش تا لغو ممکن است مدتها بماند و روزی اجرا شود که نظر شما دربارهٔ آن معامله عوض شده است. در بازارهایی که شبانهروزی باز هستند، معنای «پایان روز» را در شرایط پلتفرم خود بخوانید.
نکته
مدت اعتبار را پیش از تأیید ببینید
سفارش تا لغوی که فراموشش کردهاید ممکن است همچنان فعال باشد؛ قواعد انقضای آن را در شرایط پلتفرم خود ببینید. فهرست سفارشهای در انتظار را مرتب نگاه کنید و سفارشی را که دیگر نمیخواهید، خودتان لغو کنید.
یک مثال عددی از سفارش خرید لیمیت چگونه است؟
فرض کنید داراییای در قیمت ۱۰۰ معامله میشود و شما بهجای خرید در قیمت جاری، میخواهید فقط در ۹۵ یا ارزانتر بخرید. این مثال فرضی است: عددهایش گرد و ساختگیاند و به هیچ دارایی، قیمت یا تاریخ واقعی اشاره ندارند. شما یک بای لیمیت با سطح ۹۵، برای اندازهای مشخص و با اعتبار روزانه ثبت میکنید. از این نقطه سه مسیر ممکن است.
حالت اول: قیمت به سطح شما میرسد
قیمت پایین میآید و فروشندهای حاضر میشود در ۹۵ یا ارزانتر بفروشد. سفارش در ۹۵ یا قیمتی بهتر، مثلاً ۹۴، اجرا میشود؛ خرید در ۹۶ با این سفارش انجام نمیشود، چون از سقف شما گرانتر است. سقفی که گذاشته بودید کار خودش را کرده است.
حالت دوم: قیمت هرگز به سطح شما نمیرسد
قیمت تا ۹۶ پایین میآید، بعد برمیگردد و بالا میرود. چون شرط اجرا هیچوقت برقرار نشد، خریدی انجام نمیشود. در پایان روز معاملاتی، سفارش روزانه منقضی میشود و شما بدون معامله میمانید.
حالت سوم: قیمت از سطح شما هم پایینتر میرود
بازار به ۹۵ میرسد، سفارش پر میشود و افت قیمت تا ۹۰ ادامه پیدا میکند. خرید شما در قیمت لیمیت یا بهتر انجام شده، اما ارزش داراییای که خریدهاید از قیمت خریدتان کمتر شده است. سفارش لیمیت فقط قیمت ورود را کنترل میکند، نه مسیر بعدی بازار را.
رایجترین اشتباه در استفاده از سفارش لیمیت چیست؟
رایجترین اشتباه این است که ثبت سفارش را با انجام معامله یکی بدانید. سفارشی که در فهرست سفارشهای در انتظار دیده میشود، هنوز معامله نیست. تا وقتی اجرا نشده، شما دارایی را نخریدهاید یا نفروختهاید و موقعیتی هم ندارید.
اشتباه دوم، یکی گرفتن سفارش لیمیت ساده با استاپلیمیت است. فرض کنید میخواهید اگر قیمت تا سطحی پایینتر افت کرد، بفروشید و برای این کار سل لیمیت میگذارید. سل لیمیت در قیمت لیمیت یا بالاتر اجرا میشود. وقتی سطحش پایینتر از قیمت جاری باشد، شرط از همان لحظه برقرار است و سفارش ممکن است فوراً اجرا شود؛ یعنی زودتر از آنچه میخواستید. برای فروش پس از رسیدن قیمت به یک سطح، به ماشه نیاز دارید و این ماشه در استاپلیمیت هست، نه در لیمیت ساده. البته استاپلیمیت هم پس از فعال شدن فقط در قیمت لیمیت یا بهتر اجرا میشود و ممکن است در افت سریع اصلاً پر نشود.
هشدار
سفارش اجرانشده از شما محافظت نمیکند
اگر روی سفارشی حساب کنید که هنوز پر نشده، یا از نوع اشتباهی برای خروج استفاده کنید، ممکن است بازار در خلاف جهت انتظارتان حرکت کند و بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید. پیش از هر تصمیم، وضعیت سفارشها و موقعیتهای باز خود را، یعنی معاملههایی که هنوز بسته نشدهاند، در پلتفرم بررسی کنید.
سفارش لیمیت چه محدودیتهایی دارد؟
سفارش لیمیت سه محدودیت اصلی دارد: ممکن است اجرا نشود، ممکن است حرکتی را از دست بدهید و به پیگیری نیاز دارد. محدودیت اول مستقیماً از تعریف نتیجه میشود. سفارشی که فقط در قیمت لیمیت یا بهتر اجرا میشود، در بازاری که به آن سطح نمیرسد، بیاستفاده میماند.
محدودیت دوم پیامد اولی است. اگر بازار درست تا نزدیکی سطح شما بیاید و بیآنکه آن را لمس کند برگردد، معاملهای انجام نمیشود و حرکت بعدی را از دست دادهاید. وقتی اجرا برایتان مهمتر از قیمت است، مثلاً هر طور شده میخواهید از معاملهای بیرون بیایید، سفارش لیمیت ممکن است شما را در همان معامله نگه دارد.
محدودیت سوم پیگیری است. سفارش روزانه با پایان روز از بین میرود و سفارش تا لغو ممکن است مدتها باقی بماند؛ هر دو حواس شما را میخواهند.
سفارش لیمیت بهتنهایی برنامهٔ کاملی برای کنترل ریسک نیست. برای محدود کردن ضرر یا بستن معامله در سطح دلخواه، دستورهای متصل به موقعیت مثل حد ضرر و حد سود به کار میروند. دانستن اینکه سفارش لیمیت فقط مرز قیمت را میکشد، پایهٔ فهم همهٔ این ابزارهاست.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
چرا سفارش لیمیت من اجرا نمیشود؟
آیا سفارش لیمیت اسلیپیج دارد؟
بای لیمیت چیست؟
سل لیمیت چیست؟
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبتشده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.