تعریف دقیق
به نوشتهٔ ChartSchool سایت StockCharts، پل دایسارت (Paul Dysart) این شاخص را نخستین بار در دههٔ ۱۹۳۰ ساخت و نورمن فاسبک (Norman Fosback) بعدها نسخهٔ رایج امروز را در کتاب Stock Market Logic معرفی کرد. قاعده ساده است: اگر حجم امروز از دیروز کمتر باشد، درصد تغییر قیمت به NVI تجمعی افزوده میشود و اگر حجم افزایش یابد، NVI بدون تغییر میماند. StockCharts مقدار شروع را ۱۰۰۰ در نظر میگیرد.
منطق پشت آن این فرض است که «پول هوشمند» در روزهای کمحجم و آرام فعال است و جمعیت کماطلاعتر در روزهای پرحجم. برای خواندن، StockCharts یک میانگین متحرک نمایی ۲۵۵ روزه را بهعنوان خط سیگنال روی NVI میگذارد؛ قرار گرفتن NVI بالای این میانگین زمینهٔ مثبتتر و زیر آن زمینهٔ ضعیفتر تلقی میشود.
محدودیتها را خود StockCharts برمیشمارد: روی شاخصهای کل بازار هم نوسانهای گمراهکننده فراوان است، میانگین ۲۵۵ روزه تأخیر محسوسی دارد و چون این شاخص برای شاخصهای کل بازار و حجم کل بورس طراحی شده، روی سهام تکی همیشه رفتار مورد انتظار را ندارد.
مثال: هفتهٔ آرام در شاخص S&P 500
فرض کنید در یک هفته شاخص S&P 500 سه روز با حجم کمتر از روز قبل بالا رفته و دو روز با حجم بیشتر افت کرده است. NVI فقط سه روز اول را حساب میکند؛ اگر شاخص در یکی از آن روزها ۰٫۵ درصد بالا رفته باشد، NVI هم ۰٫۵ درصد بالا میرود. افت دو روز پرحجم اصلاً در آن ثبت نمیشود.
در نتیجه NVI ممکن است رو به بالا باشد، در حالی که خود شاخص در همان هفته تغییر چندانی نکرده است. تحلیلگر این را فقط بهعنوان زمینه میخواند و بررسی میکند NVI نسبت به میانگین بلندمدتش کجاست، نه اینکه از یک هفته نتیجهٔ قطعی بگیرد.
اشتباه رایج: یکی دانستن NVI و OBV
OBV در همهٔ روزها کل حجم را با علامت جهت قیمت جمع میزند، اما NVI خود حجم را جمع نمیزند؛ فقط از کاهش حجم بهعنوان فیلتر استفاده میکند و آنچه انباشته میشود درصد تغییر قیمت است.
همتای آن شاخص حجم مثبت (Positive Volume Index) است که فقط در روزهای افزایش حجم تغییر میکند. اشتباه دیگر این است که برچسب «پول هوشمند» را واقعیتی اثباتشده بدانیم؛ این یک فرض تفسیری است و NVI نمیتواند نشان دهد چه کسی واقعاً معامله کرده است.
خلاصهٔ کاربردی
- NVI فقط در روزهایی تغییر میکند که حجم از روز قبل کمتر است.
- آنچه انباشته میشود درصد تغییر قیمت است، نه حجم.
- StockCharts برای خواندن آن از EMA ۲۵۵ روزه استفاده میکند.
- برای شاخص کل بازار طراحی شده و روی سهام تکی کمتر قابل اتکاست.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
چرا NVI در روزهای پرحجم ثابت میماند؟
چون طبق فرض سازندگانش، حرکتهای پرحجم بیشتر حاصل هیجان جمعیت است و NVI میخواهد فقط رفتار قیمت در روزهای آرام را دنبال کند. بنابراین صعود یا نزول قیمت در روز پرحجم در این شاخص ثبت نمیشود.
آیا NVI روی جفتارزها کاربرد دارد؟
در فارکس اسپات حجم متمرکز وجود ندارد و پلتفرمها حجم تیک کارگزار را نشان میدهند. چون NVI کاملاً به مقایسهٔ حجم امروز با دیروز وابسته است، کیفیت دادهٔ حجم مستقیماً روی نتیجه اثر میگذارد.
منابع
- StockCharts ChartSchool — Negative Volume Index (NVI)پیشینهٔ دایسارت و فاسبک، قاعدهٔ محاسبه در روزهای کاهش حجم، مقدار شروع، EMA دویستوپنجاهوپنج روزه و محدودیتهای NVI را توضیح میدهد.
- Wikipedia — Negative volume indexپیشینهٔ شاخص حجم منفی و منطق محاسبهٔ آن در روزهای کاهش حجم را مرور میکند.