تعریف دقیق
باری پاپیک، پژوهشگر ریشهٔ اصطلاحات، قدیمیترین کاربرد مستند این ضربالمثل در بازار را در گزارش واشنگتنپست در ۱۵ اکتبر ۱۹۸۷ یافته است، چند روز پیش از سقوط بزرگ همان ماه؛ پیش از آن، در ۱۹۸۵، روزنامهای خرید در آن بازار را به «گرفتن گاوصندوقِ در حال سقوط» تشبیه کرده بود. معنا در همه یکی است: حدس زدن کف در سقوط آزاد اغلب اشتباه و پرهزینه است.
در ریزشهای تند، قیمت ممکن است بارها از سطحی که حمایت به نظر میرسد عبور کند. هر کسی که در میانهٔ مسیر خریده، با فروش بعدی زیان بیشتری دارد. خطر اصلی فقط زیان یک معامله نیست؛ وسوسهٔ میانگین گرفتن، یعنی خرید دوباره در قیمت پایینتر بی سقف ریسک، زیان را چند برابر میکند. رابرت شیلر در «شور غیرعقلانی» نشان میدهد که روایتها و هیجان جمعی میتوانند ریزش را فراتر از انتظار ادامه دهند.
این تعبیر نمیگوید هرگز در ریزش نخرید؛ میگوید خرید را به نشانهٔ توقف ریزش، مثل تشکیل کف بالاتر یا بازپسگیری یک سطح مهم، وابسته کنید و اندازهٔ ریسک را پیش از معامله محدود کنید.
مثال: خرید پلهای بی حد ضرر
یک آلتکوین در یک هفته چند ده درصد افت کرده است. معاملهگری در هر افت ده درصدی یک بار دیگر میخرد، چون قیمت «ارزان» به نظر میرسد. پس از سه خرید، حجم پوزیشن سه برابر شده و ریزش ادامه دارد.
اگر او از ابتدا یک حد ضرر برای کل پوزیشن و یک سقف برای کل ریسک این دارایی تعیین کرده بود، زیانش به یک واحد ریسک محدود میماند. معاملهگر دیگری همین دارایی را فقط زیر نظر گرفته و منتظر کف بالاتر مانده است؛ او شاید پایینترین قیمت را از دست بدهد، اما در میانهٔ ریزش گرفتار نمیشود.
تفاوت با خرید در اصلاح روند صعودی و DCA
خرید در پولبک یک روند صعودی، خرید در خلاف حرکتی کوتاه در جهت روند بزرگتر است. گرفتن چاقو خرید در خلاف خود روند غالب است، آن هم در شتابدارترین بخش ریزش.
میانگین هزینهٔ دلاری (DCA) هم با گرفتن چاقو فرق دارد: DCA خرید زمانبندیشده با مبلغ ثابت در افق بلندمدت است، نه افزایش هیجانی حجم در واکنش به هر افت. مارتینگل، یعنی دو برابر کردن حجم پس از زیان، نسخهٔ پرخطرتر همین وسوسه است.
خلاصهٔ کاربردی
- قیمت ارزانتر بهتنهایی دلیل خرید نیست.
- خرید در ریزش را به نشانهٔ توقف مثل کف بالاتر یا بازپسگیری سطح وابسته کنید.
- سقف کل ریسک یک دارایی را پیش از اولین خرید تعیین کنید.
- افزایش حجم بی برنامه پس از هر افت، زیان را چند برابر میکند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
از کجا بفهمم ریزش تمام شده است؟
نمیشود با قطعیت فهمید. تغییر ساختار و بازپسگیری سطحها احتمال توقف را نشان میدهند و حد ضرر هزینهٔ اشتباه را محدود میکند.
آیا خرید پلهای همیشه گرفتن چاقوست؟
نه؛ خرید پلهای با برنامهٔ ازپیشنوشته، سقف کل ریسک و نقطهٔ ابطال برای کل پوزیشن روشی کنترلشده است. گرفتن چاقو افزایش حجم در واکنش هیجانی به هر افت است.
منابع
- Barry Popik — "Never try to catch a falling knife" (Wall Street proverb)معنای ضربالمثل و قدیمیترین کاربرد مستند آن در واشنگتنپست، ۱۵ اکتبر ۱۹۸۷؛ نسخهٔ «گاوصندوق در حال سقوط» در ۱۹۸۵.
- Robert J. Shiller, Irrational Exuberance, 3rd ed. (2015)نقش روایتها و هیجان جمعی در حباب و ریزش قیمت.
- John J. Murphy, Technical Analysis of the Financial Markets (1999)روند، تثبیت قیمت، شکست و شکست ناموفق.