تعریف دقیق
به تعریف کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در سایت Investor.gov، ETF نوعی شرکت سرمایهگذاری ثبتشده است که پول سرمایهگذاران را جمع میکند و در سبدی متنوع میگذارد. بیشتر ETFها یک شاخص مثل S&P 500 را دنبال میکنند و هدفشان تکرار بازده همان شاخص است، نه پیشی گرفتن از آن؛ گروهی هم مدیریت فعال دارند.
تفاوت اصلی ETF با صندوق مشترک سنتی در شیوهٔ معامله است. سهم صندوق مشترک فقط یک بار در روز با ارزش خالص داراییها (NAV) صادر و ابطال میشود، اما سهم ETF در ساعت کار بورس با قیمت بازار معامله میشود. همین قیمت بازار ممکن است کمی بالاتر یا پایینتر از NAV باشد.
فاصلهٔ قیمت بازار و NAV را سازوکار ایجاد و بازخرید محدود نگه میدارد. نهادهای بزرگی به نام مشارکتکنندگان مجاز (Authorized Participants) میتوانند بستههای بزرگ سهم صندوق را در برابر سبد داراییهای پایه بسازند یا پس بدهند و با این کار اختلاف قیمت را آربیتراژ کنند.
مثال: دنبال کردن یک شاخص سهام با ETF
فرض کنید معاملهگری میخواهد به جای خرید جداگانهٔ سهام صدها شرکت، در حرکت کلی بازار سهام آمریکا سهیم شود. او سهم ETFای را میخرد که شاخص S&P 500 را دنبال میکند و با یک معامله در معرض کل سبد شاخص قرار میگیرد.
در روزی پرنوسان، قیمت این ETF همپای شاخص بالا و پایین میرود. او پیش از خرید، کارمزد سالانه، حجم معاملات روزانه و اختلاف قیمت خرید و فروش صندوق را بررسی میکند، چون اینها هزینهٔ واقعی نگهداری را تعیین میکنند.
اشتباه رایج: هر ETF را کمریسک دانستن
ETF فقط یک ظرف است و ریسکش از داراییهای داخل آن میآید. صندوقی که کل بازار را دنبال میکند با صندوقی که روی یک صنعت کوچک، یک کالا یا سبدی اهرمی متمرکز است، رفتار کاملاً متفاوتی دارد.
اشتباه دوم یکی گرفتن ETF با صندوق مشترک است. هر دو سبد داراییاند، اما ETF در طول روز با قیمت بازار معامله میشود و ممکن است با صرف یا کسر نسبت به NAV خرید و فروش شود.
خلاصهٔ کاربردی
- ETF سبدی از داراییهاست که سهمش در طول روز در بورس معامله میشود.
- بیشتر ETFها یک شاخص را دنبال میکنند و گروهی مدیریت فعال دارند.
- قیمت بازار ETF میتواند کمی با ارزش خالص داراییها فاصله داشته باشد.
- ریسک هر ETF به داراییهای داخل آن و روش صندوق بستگی دارد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
فرق ETF با صندوق مشترک چیست؟
صندوق مشترک روزی یک بار با NAV پایان روز صادر و ابطال میشود، اما ETF در ساعت کار بورس با قیمت بازار معامله میشود. ساختار هزینه و مالیات آنها هم در بسیاری از کشورها متفاوت است.
آیا ETF فقط سهام نگه میدارد؟
نه. ETFهایی برای اوراق قرضه، کالاهایی مثل طلا، ارزها و حتی قراردادهای آتی وجود دارند. پیش از هر تصمیم باید امیدنامهٔ صندوق را خواند تا معلوم شود دقیقاً چه چیزی را نگه میدارد.
منابع
- Investor.gov (SEC) — Exchange-Traded Funds (ETFs)ETF شرکت سرمایهگذاری ثبتشده است که سهمش در طول روز با قیمت بازار در بورس معامله میشود و قیمتش ممکن است با ارزش خالص داراییها (NAV) فاصله داشته باشد.
- SEC Office of Investor Education and Advocacy — Investor Bulletin: Exchange-Traded Funds (ETFs)سازوکار ایجاد و بازخرید سهم ETF با مشارکتکنندگان مجاز، فرق ETF با صندوق مشترک و ریسکهای آن.