مسیر یادگیریت را پیدا کن
راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دورهها را متناسب با هدفت ببین.
دیدن مسیر یادگیریروی یک نمودار میشود دو یا سه شمارش الیوت کشید که هر کدام در نگاه اول منطقی به نظر میرسند. قوانین موج شماری همان صافی است که بیشتر این گزینهها را کنار میگذارد: سه شرط سخت برای موج محرک که اگر یکی بشکند، شمارش دیگر قابل دفاع نیست (جز همپوشانی در دیاگونال). این مقاله نشان میدهد هر قاعده دقیقاً چه چیزی را میسنجد، چه چیزی فقط رهنمود است و بعد از نقض چه باید کرد.
تیپِ معاملهگریات چطور روی تصمیمهایت اثر میگذارد؟ در چند سؤال کوتاه بفهم.
قوانین موج شماری الیوت سه قاعدهٔ سخت برای موج محرک (ایمپالس) هستند: موج ۲ بیش از ۱۰۰٪ موج ۱ را پس نمیگیرد، موج ۳ کوتاهترین میان امواج ۱ و ۳ و ۵ نیست و موج ۴ وارد محدودهٔ قیمتی موج ۱ نمیشود. نقض هر کدام، جز همپوشانی در دیاگونال، شمارش را باطل میکند و باید دوباره بشمارید. مشکل اصلی در موجشماری کمبود شمارش نیست، فراوانی آن است. یک حرکت صعودی را میتوانید پنج موج کامل بخوانید، سه موج از یک اصلاح بزرگتر بدانید یا آغاز یک موج محرک تازه فرض کنید. هر سه برچسبگذاری روی کاغذ ممکن است و چشم معمولاً سراغ همانی میرود که با انتظار قبلی جور است. قاعدهها این دوراهی را با معیاری بیرون از سلیقه حل میکنند: شمارش یا از سه آزمون میگذرد یا کنار میرود. حد کار قاعدهها را هم بدانید. آنها جهت بعدی قیمت را پیشبینی نمیکنند و نمیگویند حرکت بعدی تا کجا ادامه دارد. کارشان حذف برچسبگذاری ناممکن است. شمارشی که از هر سه قاعده بگذرد لزوماً درست نیست؛ فقط هنوز رد نشده است. فاصلهٔ میان «رد نشده» و «تأییدشده» یکی از دلیلهایی است که دو معاملهگر روی یک نمودار به دو شمارش متفاوت میرسند. مسیر عملی ساده است: پیش از هر برداشتی از شمارش، سه قاعده را یکییکی روی آن امتحان کنید و فقط شمارشهایی را نگه دارید که هر سه را پاس میکنند. اگر هنوز جای الیوت را میان سبکهای تحلیل مشخص نکردهاید، ترتیب درست یادگیری سبکها کمک میکند این قاعدهها را در جای درست مسیر یادگیریتان قرار دهید.
موج محرک یا ایمپالس (Impulse Wave) از ۵ زیرموج ساخته میشود و در جهت روند درجهٔ بالاتر حرکت میکند؛ موج اصلاحی در شکل پایه از ۳ زیرموج ساخته میشود و خلاف آن جهت میرود. این ساختار پایه در توصیف Bookmap هم همین است: پنج زیرموجی که همجهت با روند درجهٔ بزرگتر بعدی پیش میروند. «درجه» در الیوت یعنی مقیاس موج. هر موج محرک خودش بخشی از موجی بزرگتر است و جهتش را همان موج بزرگتر تعیین میکند. در یک موج محرک صعودی، زیرموجهای ۱ و ۳ و ۵ رو به بالا هستند و زیرموجهای ۲ و ۴ حرکتهای برگشتی میان آنها را میسازند. در موج محرک نزولی همین چیدمان وارونه است. پس وقتی شمارش را شروع میکنید، باید بدانید پنج زیرموج را در کدام درجه میشمارید و روند درجهٔ بالاترِ آن به کدام سمت است. این تفکیک برای قاعدهها تعیینکننده است. سه قاعدهٔ سخت فقط برای موج محرک تعریف شدهاند و روی ساختار سهتایی اصلاحی اعمال نمیشوند. اگر حرکتی را که در واقع اصلاحی است با برچسب ۱ تا ۵ بشمارید، قاعدهها را روی ساختاری گذاشتهاید که برایش ساخته نشدهاند و نتیجهٔ آزمون، هر چه باشد، معنای روشنی ندارد. خطای قرینه هم ممکن است: پنج موج محرک را بهزور در قالب یک اصلاح سهتایی جا بدهید، فقط چون با پیشفرض شما دربارهٔ جهت بازار جور است.
اول از خودتان بپرسید این حرکت همجهت با روند درجهٔ بالاتر است و ۵ زیرموج دارد یا نه. فقط اگر پاسخ مثبت است، سه قاعده را اعمال کنید. موجهای اصلاحی الیوت الگوهای خودشان را دارند و سنجششان بحث جداگانهای است.
سه قاعده وجود دارد و هر سه دربارهٔ طول امواج و جای آنها روی محور قیمتاند. راهنمای Capital.com همین سه را برای موج محرک میآورد، BabyPips آنها را «قواعد اصلی» مینامد و در یک وبینار آموزشی DailyFX هم همین سه برشمرده شدهاند. با فرض یک موج محرک صعودی، قاعدهها اینها هستند:
در موج نزولی همین سه قاعده آینهوار اعمال میشوند: سقف موج ۲ نباید از شروع موج ۱ بالاتر برود و سقف موج ۴ باید زیر کف موج ۱ بماند. قاعدهٔ دوم به جهت بستگی ندارد و فقط طولها را مقایسه میکند. برای سنجش درست، طول هر موج را از نقطهٔ شروع تا پایانش روی محور قیمت اندازه بگیرید، نه با شمردن کندلها یا مدت زمان. مبنای اندازهگیری را در کل شمارش ثابت نگه دارید؛ جابهجایی مبنا در وسط کار ممکن است نتیجهٔ قاعدهٔ سوم را عوض کند و شما متوجه نشوید که خود قاعده را دور زدهاید.
قاعده مرز است و رهنمود الگوی معمول. اگر قاعده بشکند، شمارش باطل است؛ اگر حرکتی از رهنمود فاصله بگیرد، شمارش همچنان سر جایش میماند. نسبتهای فیبوناچی (Fibonacci) از رهنمودهای متداول موجشماریاند و راهنمای Capital.com آنها را اینطور میآورد: موج ۲ اغلب ۵۰٪ تا ۷۸٫۶٪ موج ۱ را پس میگیرد. موج ۳ اغلب بلندترین موج محرک است و ممکن است به ۱٫۶۱۸ برابر موج ۱ گسترش یابد. موج ۴ اغلب ۳۸٫۲٪ تا ۵۰٪ موج ۳ را پس میگیرد. واژههای تعیینکننده در این جملهها «اغلب» و «ممکن است» هستند؛ هیچکدام از این نسبتها شرط اعتبار شمارش نیست. از این تفاوت دو خطای قرینه بیرون میآید. خطای اول، رهنمود را قاعده گرفتن است. در این حالت شمارشی را رد میکنید چون موج ۲ کمتر از نیمی از موج ۱ را پس گرفته یا موج ۳ به ۱٫۶۱۸ برابر نرسیده است؛ حال آنکه هیچ قاعدهای نشکسته است. خطای دوم، قاعده را رهنمود گرفتن است: عبور موج ۲ از شروع موج ۱ را «اصلاح عمیق» مینامید و شمارش را نگه میدارید. جدول زیر این دو دسته را کنار هم میگذارد.
| مورد | نوع | پیامد عبور از آن |
|---|---|---|
| موج ۲ بیش از ۱۰۰٪ موج ۱ را پس نمیگیرد | قاعدهٔ سخت | شمارش باطل است؛ دوباره بشمارید |
| موج ۳ کوتاهترین میان ۱ و ۳ و ۵ نیست | قاعدهٔ سخت | شمارش باطل است؛ دوباره بشمارید |
| موج ۴ وارد محدودهٔ قیمتی موج ۱ نمیشود | قاعدهٔ سخت | شمارش باطل است، مگر در دیاگونال |
| موج ۲ اغلب ۵۰٪ تا ۷۸٫۶٪ موج ۱ را پس میگیرد | رهنمود | شمارش معتبر میماند |
| موج ۳ ممکن است به ۱٫۶۱۸ برابر موج ۱ گسترش یابد | رهنمود | شمارش معتبر میماند |
| موج ۴ اغلب ۳۸٫۲٪ تا ۵۰٪ موج ۳ را پس میگیرد | رهنمود | شمارش معتبر میماند |
در عمل، قاعدهها را مثل پرسش بله یا خیر به کار ببرید و رهنمودها را مثل شواهد کمکی. وقتی دو شمارش هر سه قاعده را پاس میکنند، نزدیکی به نسبتهای رهنمود میتواند یکی را در نظر شما محتملتر کند، ولی دیگری را باطل نمیکند. هر دو را نگه دارید تا حرکت بعدی قیمت یکی را از صافی قاعدهها بیرون بیندازد.
مثال زیر فرضی است و به هیچ نماد، بازار یا تاریخ واقعی اشاره ندارد. برای اینکه حساب ساده و قابلردیابی بماند، بهجای قیمت همهچیز را بر حسب طول موج ۱ بنویسید: فرض کنید طول موج ۱ برابر ۱۰۰٪ است و سقف آن نقطهٔ مرجع شماست. حرکت صعودی است و پیشتر بررسی کردهاید که همجهت با روند درجهٔ بالاتر است.
این شمارش از هر سه آزمون گذشته است. حالا روی همان حرکت شمارش دومی را فرض کنید که در آن موج ۴ عمیقتر برگشته و کفش به زیر سقف موج ۱ رسیده است. اینکه موج ۴ نسبت به بازهٔ رهنمود کجا ایستاده اهمیتی ندارد؛ ورود به محدودهٔ قیمتی موج ۱ قاعدهٔ سوم را شکسته و این شمارش، بهعنوان موج محرک معمولی، باطل است. شمارش سومی را هم در نظر بگیرید که در آن موج ۳ هم از موج ۱ و هم از موج ۵ کوتاهتر است. این یکی قاعدهٔ دوم را میشکند، حتی اگر هر سه موج ظاهر تمیزی داشته باشند و نسبتهای فیبوناچی هم روی نمودار خوش بنشینند.
وقتی طول همهٔ موجها را بر حسب موج ۱ بنویسید، همین حساب روی هر نمودار و هر تایمفریمی تکرارپذیر است. عدد قیمت هم دیگر حواس شما را پرت نمیکند. این تمرین فقط برای سنجیدن قاعدههاست و هیچ جهت معاملهای را نشان نمیدهد.
نقض یک قاعدهٔ سخت شمارش را بهطور کامل باطل میکند، نه فقط «بعیدتر»؛ تنها استثنا همپوشانی موج ۴ با موج ۱ در دیاگونال است. جمعبندی وبینار DailyFX با قید احتمال آمده است: اگر یکی از قاعدهها نقض شود، برچسبگذاری احتمالاً غلط است و باید دوباره شمرد. از همینجا مفهوم خط ابطال (Invalidation Level) بیرون میآید. قاعدهٔ اول و سوم هر کدام سطحی روی نمودار میسازند که عبور قیمت از آن، شمارش را از اعتبار میاندازد: برای موج ۲، نقطهٔ شروع موج ۱؛ برای موج ۴، سقف موج ۱ در حرکت صعودی یا کف آن در حرکت نزولی. قاعدهٔ دوم سطح ثابتی از این نوع نمیسازد. این سطحها را پیش از هر تحلیل دیگری روی نمودار علامت بزنید تا بعداً لازم نباشد دربارهٔ آنها با خودتان چانه بزنید. بازشماری یعنی برچسبها را از نو بچینید، نه اینکه قاعده را کش بدهید. ممکن است حرکتی که موج ۱ گرفته بودید بخشی از یک اصلاح بوده باشد، نقطهٔ شروع را اشتباه انتخاب کرده باشید یا زیرموجهای دو درجهٔ متفاوت را با هم شمرده باشید. در قوانین موج شماری هیچ «درصد مجاز نقض» تعریف نشده است؛ همپوشانی کوچک هم همپوشانی است. پیش از نگهداشتن هر شمارش، این فهرست را به ترتیب مرور کنید:
اگر پاسخ یکی از این پرسشها منفی است، آن شمارش را کنار بگذارید و شمارش جایگزین را با همین فهرست از اول بسنجید. خط ابطال فقط دربارهٔ اعتبار شمارش حرف میزند و دستور خرید یا فروش نیست.
دیاگونال (Diagonal) تنها حالتی است که در آن همپوشانی موج ۴ با موج ۱ شمارش را باطل نمیکند. دیاگونال گونهای از موج محرک است که ظاهر کلیاش به گوه شبیه است؛ استثنای آن فقط قاعدهٔ همپوشانی را سست میکند. یعنی اگر ساختاری را دیاگونال میدانید، دو قاعدهٔ دیگر دربارهٔ موج ۲ و موج ۳ همچنان سر جایشان هستند. وقتی در شمارش خود همپوشانی میبینید، دو راه پیش روی شماست: یا شمارش بهعنوان موج محرک معمولی باطل است و باید دوباره بشمارید، یا کل ساختار دیاگونال است. معیار انتخاب، شکل کل حرکت است، نه خود همپوشانی. اگر فقط به این دلیل به دیاگونال فکر میکنید که میخواهید شمارش قبلی را نجات دهید، همین انگیزه نشانهٔ هشدار است. خطای رایج در این بخش، استفاده از برچسب دیاگونال بهعنوان راه فرار است. اگر هر بار که موج ۴ وارد محدودهٔ موج ۱ شد نام دیاگونال روی آن بگذارید، قاعدهٔ سوم عملاً حذف شده و صافی شمارش یکی از سه آزمونش را از دست داده است. پیش از این برچسب، از خودتان بپرسید آیا بدون دیدن همپوشانی هم این ساختار را گوهای میخواندید. اگر پاسخ منفی است، صادقانهترین کار بازشماری است. انواع دیاگونال و ساختار درونی زیرموجهای آن بحث مستقلی است. برای کار با قاعدهها همین کافی است که بدانید استثنا محدود و مشخص است و فقط به یک قاعده برمیگردد.
موجشماری ذهنی است، چون قاعدهها فقط شمارشهای ناممکن را حذف میکنند و انتخاب میان شمارشهای ممکن را به داوری شما میسپارند. به تصریح Bookmap، در این روش عنصری از ذهنیت هست و همهٔ معاملهگرانی که نظریهٔ امواج الیوت را به کار میبرند، یک نمودار را یکسان نمیبینند. منشأ این ذهنیت چند تصمیم کوچک است که هر کدام شمارش را عوض میکند: نقطهٔ شروع را کجا میگذارید، کدام درجه را میشمارید، چه حرکتی را زیرموج و چه حرکتی را موج مستقل میدانید. دو نفر با تصمیمهای متفاوت در این سه مورد میتوانند به دو شمارش برسند که هر دو از سه قاعده میگذرند. به همین دلیل خروجی کار الیوت بیشتر تفسیر است تا اندازهگیری. نقد بیرونی هم سابقه دارد. فرد گهم (Fred Gehm) در مقالهای در Financial Analysts Journal، نشریهٔ CFA Institute (سال ۱۹۸۳، جلد ۳۹، شمارهٔ ۱)، نظریهٔ الیوت را رویکرد فنی محبوبی برای پیشبینی قیمت میداند که بهآسانی بد فهمیده میشود. این نوشته یک ارزیابی تحلیلی قدیمی است، نه آزمون آماری روی داده؛ پس باید با همین وزن خوانده شود. قوانین موج شماری فقط درستی ساختاری شمارش را میسنجند و دربارهٔ اینکه شمارش معتبر چقدر به پیشبینی درست میرسد چیزی نمیگویند. اگر میخواهید بدانید شمارشهای خودتان روی دادهٔ گذشته چه رفتاری داشتهاند، آنها را با بکتست دستی گامبهگام ثبت کنید و پیش از هر نتیجهگیری دامهای بکتست را بشناسید؛ بهویژه وسوسهٔ اینکه گذشته را با دانستن ادامهٔ نمودار دوباره بشمارید.
شمارشی که هر سه قاعده را پاس کرده، فقط از نظر ساختاری ممکن است. اگر بر پایهٔ آن معامله کنید و بازار راه دیگری برود، ممکن است بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید؛ استفاده از اهرم این پیامد را سریعتر میکند.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دورهها را ببین، سبکها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.
راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دورهها را متناسب با هدفت ببین.
دیدن مسیر یادگیریبا تست Trader DNA، الگوی تصمیمگیری و سبکهای نزدیکتر به خودت را بشناس.
شناخت DNA معاملاتیپوشش دورهها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.
دیدگاهها (۰)
در حال بارگذاری دیدگاهها…